Kościół w Mołtajnach

Kościół gotycki pw. św. Anny w Mołtajnach ma bogatą historię i wyjątkową architekturę. Jego korzenie sięgają XIV wieku, jednak początkowo była to budowla drewniana. Od tamtej pory kościół przeszedł wiele przemian, aż w końcu powrócił do wspólnoty katolickiej po zakończeniu II wojny światowej – i tak pozostaje do dzisiaj. Przepięknie położony, nad jeziorem Arklickim, zachęca do odwiedzenia nie tylko wierzących, ale również miłośników gotyckiej architektury.

Miejscowość Mołtajny

Wieś Mojtajny powstała w 2 połowie XIV wieku, dokładnie w 1364 roku, kiedy to nadano przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim. Około 10 lat później przywilej lokacyjny odnowiono, a dokonał tego wielki marszałek Fottfried von Linden.

W XIV wieku w Mołtajnach wzniesiono strażnicę krzyżacką, ta jednak nie została tu na długo. Ważnym miejscem dla życia mieszkańców była tutejsza parafia, która przed reformacją należała do archiprezbiteratu sępopolskiego.

Kościół parafialny w Mołtajnach

Choć wiele źródeł za datę budowli kościoła podaje 1404 lub 1423, dokładna data budowy nie jest znana. Kościół w Mołtajnach z pewnością powstawał etapami. Pierwszy kościół był prawdopodobnie drewniany. Podczas pierwszej fazy budowli murowanej świątyni wzniesiono wschodni szczyt oraz przedłużony korpus kościoła. Wydarzyło się to w drugiej połowie XV wieku.

Budowa murowanej części zachodniej miała miejsce około 1485 roku. W kolejnych etapach budowy wzniesiono wieżę zachodnią, którą z czasem nadbudowano. Ostatnia kondygnacja wieży datowana jest na 1650 rok.

Gdy w XVIII wieku Mołtajny przeszły w ręce rodziny Egloffstein, właścicieli sąsiednich Arklit, zaczęto rozbudowę kościoła. Wnętrze świątyni nabrało barokowego charakteru.

Wraz z uznaniem Reformacji kościół przekształcono na świątynię ewangelicką, po II wojnie światowej powrócił w ręce katolików.

Architektura

Kościół parafialny pw. św. Anny w Mołtajnach jest doskonałym przykładem gotyckiej architektury. Jednonawowa świątynia nie ma wyodrębnionego prezbiterium, wzniesiona jest na rzucie prostokąta. Ściany murowane, z użyciem kamienia polnego. Szczyty wieży wykonano w stylu pogotyku. We wschodnim szczycie wieży umieszczono herby rodowe.

Na zachodniej stronie znajduje się czterokondygnacyjna wieża. Wieżę ozdobiono ostrołukowymi blendami. Całość zwieńczona szczytem schodkowym ze sterczynami. Podobne szyty zdobią elewację wschodnią. Warto jednak zwrócić uwagę na nietypowe rozwiązanie w dolnej kondygnacji wieży. Znajdują się tam obszerne ostrołukowe arkady, pierwotnie otwarte od strony południowej i północnej. Ten element architektoniczny dodaje kościołowi unikalnego charakteru i odróżnia go od innych świątyń w regionie.

W zakrystii stworzono gwiaździste sklepienie.

Wyposażenie kościoła – organy ufundowane zostały przez ród Egloffstein

Wyposażenie pochodzi częściowo z XVIII wieku. Z tego okresu pochodzi barokowy ołtarz ambonowy i organy. Zarówno Ołtarz, jak i organy ufundowane zostały przez rodzinę Egloffstein w 1782 roku. Ich twórcą jest Karol Henryk Obuch z Morąga.

Na cmentarzu przykościelnym zachował się pomnik grobowy Albrechta i Henrietty Egloffsteinów,

Badania archeologiczne

W 2008 roku, parafia otrzymała wsparcie finansowe od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które miało na celu przeprowadzenie prac zabezpieczających i konserwatorskich przy wieży. Podczas tych prac odkryto dekoracje ornamentalne w dolnych częściach blend oraz na pasku dekoracyjnym znajdującym się u podstawy wieży. Ponadto, na wschodnim szczycie wieży odkryto tarcze herbowe.

Natomiast w 2022 roku studenci wydziału Architektury pod kierownictwem pracowników Zakładu Architektury Polskiej Wydziału Architektury Politechniki Warszawiej wykonali dokładną dokumentację kościoła w Mołtajnach. Dzięki badaniom wiedza na temat budynku została dogłębnie poznana. Udało się ustalić poszczególne fazy budowy świątyni – od drewnianej budowli, przez murowaną rozbudowę, aż po nadbudowę wieży i przebudowę wnętrza.

Życie w parafii

Proboszczem w parafii jest Ksiądz mgr Jacek Gonder.

Msze odbywają się w każdą niedzielę o godzinach 09:00 oraz 12:00, a także w dni powszednie o 18:00 w okresie letnim oraz o 17:00 w okresie zimowym.

W parafii prowadzona jest schola oraz Koło Żywego Różańca.

Kościół Świętej Anny w Mołtajnach

Kościół pw. św. Anny w Mołtajnach to nie tylko zabytkowa budowla, ale również ważne miejsce kultu i wspólnoty lokalnej. Jego unikalna architektura i bogata historia przyciągają zarówno turystów, jak i wiernych. To miejsce, gdzie można poczuć ducha przeszłości i doświadczyć piękna sakralnej sztuki.