Jezioro Sołtmany

Jezioro Sołtmany i położona nad jego brzegiem wieś o nazwie Sołtmany to esencja urokliwych i dzikich Mazur skumulowana na 180 hektarach jego powierzchni. Malownicze położenie, niewielkie wyspy na jeziorze, urokliwa wieś na brzegu. Tylko żagli brak… za to spadały tu meteoryty!

Jakie jest jezioro Sołtmany

Sołtmany są dzikie i spokojne, a przez to piękne i naturalne. To ich prawdziwe oblicze. Jak już wspomnieliśmy, jezioro Sołtmany liczy sobie 180 hektarów i znajduje się w powiecie Giżyckim, w gminie Kruklanki. Jest to jezioro typu rynnowego, zatem nie dziwi spora maksymalna głębokość wynosząca 12,5 metrów. To dużo jak na takie małe jezioro. Jezioro leży w dorzeczu Sapina-Węgorapa-Pregoła i wiedzie przez nie szlak kajakowy rzeką Sapiną.

Linia brzegowa jest średnio rozwinięta o wysokich i stromych zboczach. Twarde dno kryje w sobie wiele niespodzianek. A to nagły podwodny spadek terenu, a to zaskakuje nas płycizną. Na jeziorze położonych jest aż pięć wysp.

Samo jezioro jest objęte strefą ciszy, dlatego nie usłyszymy tu warkotu silników. Cieszy się za to popularnością wśród wędkarzy oraz miłośników pływania na deskach SUP i kajakach.

Jezioro Sołtmany w liczbach

• powierzchnia całkowita – 180 ha
• średnia głębokość – 5,5 m
• maksymalna głębokość – 12,5 m
• szerokość maksymalna – 1 km
• długość maksymalna – 2,6 km
• długość linii brzegowej – 8,4 km

Meteoryt Sołtmany

Mało która miejscowość na Mazurach może pochwalić się takimi ciekawostkami. 30 kwietnia 2011 roku o godzinie 6 rano, we wsi Sołtmany miało miejsce niecodzienne zdarzenie. Otóż na budynek gospodarczy, lotem zupełnie pionowym, na dach budynku gospodarczego spadł meteoryt wielkości małego arbuza.

Zespół polskich naukowców przeprowadził badania meteorytu i po sklasyfikowaniu obiektu, przybysz z kosmosu został zgłoszony do Meteoritical Bulletin (MB 100), gdzie 18 lipca 20122 zarejestrowano go jako 21 polski meteoryt. Następnie Meteoryt Sołtmany został zgłoszony do rejestracji w Meteoritical Bulletin Database, jako chondryt zwyczajny typu L6, o stopniu szokowym S2 oraz stopieniu zwietrzenia W0.

Wędkowanie na jeziorze Sołtmany

Strefa ciszy, a także ukształtowanie jeziora Sołtmany sprawia, że miejsce to jest doceniane wśród wędkarzy. Złowisz tu sandacza, szczupaka, leszcza, płoć i sieję.

Legendy Mazurskie – “Jak żywe”

W okolicach Sołtman oraz Jeziora Żywy, istnieje wiele miejsc Szlaku Legend Mazurskich. Jedną z nich jest legenda związana z powstaniem miejscowości “Żywy”, a mająca swój początek właśnie w Sołtmanach.

Otóż legenda głosi, że Sołtmańskie jezioro stało się kością niezgody i poróżniło mieszkańców. Według ludowego podania Pan na Królewcu lepsze łowiska przekazał bogatej ludności, a biedni, żeby zapewnić sobie wikt musieli kłusować i uprawiać kamieniste ugory.

Po czasie sytuacja stała się nie do zniesienia i biedniejsi postanowili opuścić brzeg jeziora Sołtmany i poszukać lepszego miejsca do życia. I znaleźli je bardzo niedaleko! Bo u brzegu sąsiedniego jeziora. A jezioro było tak piękne, mieniło się w słońcu i “drgało jak żywe”. Stąd nazwali swój nowy dom i jezioro Żywy.

Sołtmany – historia miejscowości

Początki miejscowości sięgają XVI wieku. To właśnie w 1546 roku w ramach kolonizacji Prus Książęcych starosta Jan Pusch sprzedał pięć łanów ziemi braciom Maciejowi i Pawłowi Sołtman – od których miejscowość bierze swoją nazwę. Zobowiązali się oni do zasiedlenia wsi czynszowej na 40 łanach.

Z czasem wieś rosła do obszaru ponad 56 łanów, a liczba ludności stale rosła, aż przyszła XVIII-sto wieczna epidemia dżumy. Ta mocno dotknęła Sołtmany, gdzie zmarło 109 osób.

W 1737 roku założono we wsi szkołę, do której w połowie XIX wieku uczęszczało 103 dzieci ze wsi i okolicznych miejscowości. Wraz z końcem 1935 roku ukończyło ją 88 uczniów. W szkole zatrudnionych było dwóch nauczycieli. W trakcie II Wojny Światowej szkoła z oczywistych względów nie działała, natomiast zaraz po jej zakończeniu została uruchomiona ponownie.