Jeziorany

W tym artykule opiszemy pełne uroku miasteczko, które zostało założone przez biskupa warmińskiego, Hermana z Pragi. Poznaj miejsce, w którym istnieją pozostałości wielu ciekawych stylów architektonicznych, w tym gotyku, baroku i renesansu.

Historia

Jeziorany to miasto, które istnieje już od 1338 roku. Przed jego założeniem, istniały tu wyłącznie pruskie wsie. Zasadźcą, czyli osobą, która organizowała plan miasta, był Henryk Wandepfaffe. Jednym z jego zadań było wydzielenie miejsca na budowę przyszłego zamku.

Krótko po lokacji nowego miasta na prawie chełmińskim, bo w okolicach 1350, powstał charakterystyczny dla tej okolicy budynek – zamek Biskupów Warmińskich, o którym wspomnimy jeszcze w dalszej części artykułu.

Miasto początkowo rozwijało się dosyć prężnie, lecz już w 1414 roku napotkało na spory problem – zostało podpalone przez wojska narodu Polskiego. Przez następne lata wybuchł wielki spór o to, do czyjego państwa mają należeć Jeziorany.

Kluczowym momentem dla wspólnej historii Jezioran i Polski był traktat II pokoju Toruńskiego z 1466, w na mocy którego jasno określono, że jest to ziemia Polska.

Wcześniej bowiem miały miejsce liczne bitwy o to miejsce, a w wielu z nich brały udział wojska krzyżackie.

W dalszej historii Jeziorany zostały utracone przez Polskę, w związku z I rozbiorem Rzeczypospolitej Obojga Narodów w 1772 roku. Koniec końców, do terytorium naszego kraju, Jeziorany zostały przyłączone z powrotem dopiero po zakończeniu II Wojny Światowej, w wyniku ustalania nowych granic.

Dziś jest to miasto w województwie Warmińsko-Mazurskim, w obrębie powiatu olsztyńskiego oraz własnym terenem administracyjnym – gminy jeziorany.

Obecnie liczba ludności miasta Jeziorany to około 3100 osób, czyniąc je 37 największym miastem w województwie Warmińsko-Mazurskim.

Lokalizacja

Miasto Jeziorany, o powierzchni 3,41 kilometra kwadratowego, położone jest nad rzeką Symsarną, w pobliżu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich.

Ze względu na malownicze położenie, Jeziorany to ciekawa propozycja jako ośrodek wypoczynkowy. Zaledwie 8 minut drogi samochodem od miasta znajduje się plaża w Kikitach, nad Jeziorem Luterskim.

Już sama gmina Jeziorany stanowi atrakcyjne miejsce do wypoczynku. Z terytorium gminy sąsiadują 2 duże jeziora – Jezioro Luterskie oraz Blanki. Bliżej znajdują się jeszcze inne, lecz mniejsze zbiorniki wodne – Jezioro Wójtówko, Ławki, Kokowo i Jezioro Pierścień. Ostatnie z nich znajduje się tuż przy ulicy Mickiewicza, wzdłuż której poprowadzony jest szeroki chodnik z centrum miasta – pieszo ta trasa zajmuje zaledwie 20 minut.

Jeziorany, jako baza wypadowa na wycieczki

Dzięki bliskości drogi ekspresowej S16, Jeziorany stanowią świetną bazę wypadową do wielu wycieczek, w celu poznania północno-wschodniej części naszego państwa, odkrywając piękno, które skrywają mazury.

Do stolicy województwa Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyna, prowadzi droga krajowa 595 oraz droga ekspresowa S16. Jedno miasto od drugiego dzieli zaledwie 35 kilometrów.

Do Mikołajek, Mazurskiego Parku Krajobrazowego, w tym największego polskiego jeziora – Śniardwy, dzieli niecałe półtora godziny drogi samochodem w stronę wschodu. Trasa prowadzi przez Mrągowo, które może stanowić kolejny punkt wycieczki.

Chcąc natomiast pojechać nad morze, zajmie to około dwóch godzin, przejeżdżając obok Elblągu i kierując się w stronę nadmorskiej Stegny.

Nieco bliżej, bo około półtora godziny drogi samochodem, znajduje się zabytkowy Frombork i tamtejszy Zalew Wiślany.

Oczywiście sama Warmia, jako kraina historyczna, posiada o wiele więcej pięknych miejsc, bez wątpienia wartych odwiedzenia. Powyższa lista to jednak tylko najbardziej rozpoznawalne i popularne propozycje wycieczek.

Atrakcje

Do zabytków miasta Jeziorany zalicza się między innymi zamek Biskupów Warmińskich, w którym funkcjonuje aktualnie urząd miejski. Charakterystyczny budynek znajduje się pod adresem Plac Zamkowy 4, na obrzeżach centrum. Za nim, znajduje się również mały park.

Kolejnym ważnym miejscem, jest kościół świętego Bartłomieja w stylu gotyckim, z końcówki XIV wieku. Został on wzniesiony dokładnie w 1390 roku. Zabytek znajduje się w ścisłym centrum, przy ulicy Kościelnej.

Odwiedzając Jeziorany, warto również zobaczyć gmach poczty w stylu willowym. Znajduje się na ulicy Kajki 26. Podobna zabudowa istnieje również na ulicy Mickiewicza, zachwycając swoim starodawnym, bajkowym urokiem. 

Przy ulicy Kopernika 2 znajduje się kolejny punkt warty odwiedzenia – kaplica Świętego Krzyża z renesansowym ołtarzem wewnątrz. Znajduje się w charakterystycznym miejscu, mianowicie zbiegu 2 ulic. 

Swoim urokiem zachwyca również kościół świętej Jadwigi Królowej, w którym w połowie XIX wieku nauczał Herman Pełka, uznawany badacz mazurskiego folkloru. Zabytek ten znajduje się na ulicy Mickiewicza.

Zabudowę miasta wzbogacają urokliwe kamieniczki i zielone skwery, wśród których można odpocząć i obserwować życie w tutejszym mieście. Jeden z piękniejszych skwerów znajduje się naprzeciwko kościoła Świętego Bartłomieja.

Jeśli chodzi o pobliskie miejscowości, gmina Jeziorany oferuje również takie miejsca do odwiedzenia, jak młyn nad Symsarną, wiele czarujących przydrożnych kapliczek, czy odnowiony kościół świętego Rocha w Kramarzewie, będącym przykładem baroku ceglanego.

W okolicach miasta Jeziorany znajduje się wiele agroturystyk, które oferują wiele spokoju i niepowtarzalnego charakteru tejże okolicy. Ich położenie w większości gwarantuje bliskość jezior i lasów, co stanowi świetną opcję na odpoczynek i kontakt z naturą.

Dodatkowym ich atutem są atrakcyjne ceny, zdecydowanie niższe, niż w przypadku wielkich, turystycznych ośrodków, usytuowanych w większych miejscowościach. W przypadku dłuższego pobytu, zdecydowanie rekomendujemy skorzystanie z ofert pobliskich agroturystyk. 

Kilka z nich znajduje się bezpośrednio w Jezioranach, a kolejne można znaleźć przy okolicznych jeziorach – szczególnie przy Jeziorze Luterskim i Blanki. 

Podsumowanie

Podsumowując, miastu Jeziorany nie można odmówić uroku i ciekawej przeszłości. To miejscowość, którą zdecydowanie warto odwiedzić, będąc w okolicy historycznej krainy, jaką jest Warmia. To również miejsce, w którym można odpocząć i spędzić świetnie czas na łonie natury, za względnie niskie sumy.

W mieście warto zwrócić uwagę na tutejsze zabytki i pozostałości z dawnych czasów, szczególnie zamek Biskupów Warmińskich, kościół Świętego Bartłomieja, okoliczny plac Jedności Narodowej oraz udać się na pobliskie jeziora, w szczególności Luterskie oraz Blanki.