Srokowo

Srokowo to niewielka miejscowość położona w powiecie kętrzyńskim w gminie Srokowo. Niegdyś miasto, dziś nieco zapomniana wieś. Zapomniana, choć bardzo niesłusznie! Charakterystyczna zabudowa i wyjątkowe zabytki sprawiają, że do Srokowa warto zawitać, a nawet zostać na dłużej. Ze względu bowiem na swoje położenie, miejscowość świetnie sprawdza się w roli bazy wypadowej na zwiedzanie regionu.

Historia wsi

Pierwszy zapis o Srokowie (ówcześnie była to osada o nazwie Dryfort) pochodzi z 1397 roku. Prawa miejskie dla miejscowości nadał wielki mistrz zakonu krzyżackiego Konrad von Jungingen w 1405 roku. Wokół miasta rozciągała się fosa oraz wał ziemny z drewnianą palisadą. Do Srokowa prowadziły trzy bramy, Rastemborska, Węgoborska oraz Nordenborska.

Miejscowość ma niełatwą historię. Kilkukrotnie odbudowywała się po najazdach i epidemiach. Po raz pierwszy w 1416 roku. W mieście panowała zaraza, która pochłonęła niemal jedną trzecią całej populacji.

Podczas wojny trzynastoletniej, 19 czerwca 1454 roku w Królewcu, burmistrz Srokowa złożył hołd polskiemu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi. Miasto szybko jednak wróciło pod władanie zakonu.

Następne lata były dla Srokowa łaskawe, miasto prężnie się rozwijało. Dopiero w 1625 wojska szwedzkie spaliły miejscowość. Kolejny cios dla Srokowa zadano w 1657 roku, miasto zostało zniszczone przez Tatarów. Splądrowano kościół i spalono część kamienic.

W 1877 roku w miejscowości powstał dom dziecka, utworzony przez hrabinę Annę Lehndorff ze Sztynortu. 10 lat później utworzono natomiast linię kolejki wąskotorowej, która funkcjonowała aż do końca II Wojny Światowej. Linia prowadziła do Kętrzyna oraz Węgorzewa.

W czasie I Wojny Światowej w mieście dokonano wielu poważnych zniszczeń. Po jej zakończeniu miasto powoli zaczęło odbudowywać się po wojennych uszkodzeniach. W 1925 r. odbudowano nowoczesną jak na tamte czasy szkołę. Wybudowano schronisko młodzieżowe oraz osiedle mieszkaniowe. Kolejne zniszczenia przyniosła II Wojna Światowa, po której Srokowo straciło około 60% zabudowy.

Srokowo – skąd wzięła się nazwa?

Miejscowość do XX wieku nosiło nazwę Dryfort (niem. Drengfurth). W 1950 roku otrzymała nazwę Srokowo na cześć Stanisława Srokowskiego, polskiego geografa i autora prac o Prusach Wschodnich.

Srokowo – Zabytki

Niewielka miejscowość jest wyjątkowo atrakcyjna pod względem zabytkowej zabudowy. Choć wojny pochłonęły dużą część budowli, w Srokowie nadal jest co podziwiać.

XV wieczny kościół

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Krzyża to wyjątkowa atrakcja regionu. Gotycką budowlę wzniesiono w 1409 roku w północno-zachodniej stronie miasta. Z XV wieku pochodzi główna część budowli, jeden z ołtarzy, zakrystia, wieża oraz północny i południowy przedsionek. Wyremontowano go w 1577 roku. W następnych latach świątynia doznała licznych uszkodzeń i była odbudowywana w latach 1637, 1657, 1708. Główny ołtarz pochodzi z 1824 roku.

Kościół przez wiele lat służył ewangelikom, po II Wojnie Światowej został ponownie przejęty przez katolików.

Zabytkowy ratusz

W sercu miejscowości znajduje się barakowy ratusz. Budowany był w latach 1772-1775, po pożarze poprzedniego budynku, który został zniszczony w wyniku najazdu Tatarów. Jednak również jego XVII wieczną wersję stworzono na fundamentach innej budowli. Za projekt obecnego ratusza odpowiada budowniczy Fetter, jednak do 1778 dodano do budowli nadbudówki. W 1817 roku dobudowano do niego charakterystyczną wieżę.

Przed budynkiem posadzono dęby, która mają znaczenie symboliczne. Pierwszy z nich posadzono z okazji zjednoczenia Niemiec, drugi nazywany lokalnie Dębem Pokoju z okazji zakończenia w 1871 roku wojny francusko-pruskiej oraz trzeci w 1888 roku jako Dąb Cesarski.

Kościół ewangelicko-augsburski w Srokowie

Kolejnym zabytkiem na mapie Srokowa jest kościół Ewangelicki z 1937 roku. Świątynia w stylu romańskim została wzniesiona przez katolików, jednak w 1945 roku kościół przekazano luteranom. Kościół wybudowano z głazów granitowych. Od strony zachodniej znajduje się wieża dzwonna, również wykonana z granitu oraz cegły.

Zabytkowy spichlerz

Na rynku, obok ratusza znajduje się niewielki, murowano-ryglowy spichlerz pochodzący z XVIII wieku. Budynek ma niezwykle ciekawą formę i pięknie wkomponowuje się w lokalną zabudowę.

Wieża Bismarcka w Srokowie

Wieże sławiące Ottona von Bismarcka zwanego „Żelaznym Kanclerzem” powstawały w latach 1869–1934 w dzisiejszych Niemczech, Tanzanii, Chile, Danii, Papui Nowej Gwinei… słowem rozsiane są i były po całym świecie. Jedną z nich, a raczej jej ruiny, można oglądać w Srokowie od 1902 roku.

Aktywny wypoczynek

Okolice miejscowości stwarzają świetne warunki do turystyki aktywnej. Wycieczki rowerowe, spacery, sporty wodne i wiele więcej.

Obserwacja zwierząt

Srokowo nie leży bezpośrednio nad jeziorem. Najbliższy akwen, jezioro Rydzówka znajduje się w odległości około 4,5 km, koło wsi Leśniewo. Półwysep oraz wyspy na jeziorze Rydzówka (nazywanym również Rydzewskim), to obszar chroniony Rezerwatu przyrody Półwysep i Wyspy na Jeziorze Rydzewskim. To rezerwat faunistyczny, ochraniający miejsca lęgowe ptactwa wodno-błotnego oraz miejsca odpoczynku ptaków przelotnych. Z tego względu obszar jeziora jest świetnym miejscem do obserwacji ptaków. Występują tu kormorany, czaple siwe, tracz nurogęś, gągoł, bąk. Nad jeziorem można zaobserwować bielika, rybołowa, orlika krzykliwego, kanię czarną i błotniaka stawowego.

Około 11 km od Srokowa znajduje się Rezerwat przyrody Bajory. Natknąć się w nim można na bobry, wydry, czarne bociany i inne rzadkie gatunki ptaków. Również Rezerwat Kałeckie Błota to ciekawa opcja dla sympatyków ptactwa. Obszar chroni miejsca lęgowe wielu rzadkich gatunków. Znajdują się tam lęgowiska strumieniówki, brodźca samotnego, kulika, brodźca leśnego, orlika, bąka i żurawia.

Natomiast około 14 km od miejscowości, na terenie jeziora Oświn, znajduje się Rezerwat przyrody Jezioro Siedmiu Wysp. Występuje tam około 110 gatunków ptaków, między innymi perkoz dwuczuby, zausznik, bąk, gęgawa, krakwa, cyraneczka, płaskonos, kania czarna, błotniak stawowy, orlik krzykliwy, orzeł bielik. Jest to również ostoja konika polskiego.

Trasy rowerowe

Z pobytu w Srokowie zadowoleni będą również wszyscy, którzy preferują zwiedzanie Mazur jednośladem. Tras rowerowych jest tu naprawdę wiele.

Czerwony szlak rowerowy

Niewymagająca, ale niezwykle malownicza trasa ma około 30 km i biegnie przez lasy Nadleśnictwa Srokowo. Rozpoczyna się na parkingu leśnym w okolicy wsi Osikowo i biegnie na północ, w stronę granicy. Atrakcje na ścieżce to między innymi Kanał Mazurski, Punkt widokowy na jezioro Oświn czy Dwór w Kałkach.

Niebieski szlak rowerowy

Wyjątkowa trasa rowerowa przebiegająca po obszarze Rezerwatu przyrody Bajory oraz Rezerwatu Kałeckie Błota. Niemal 12 km trasa biegnie głównie przez lasy oraz wsie.

Trasa do Węgorzewa

Ze Srokowa rowerem można wybrać się w stronę Węgorzewa. Po drodze warto zatrzymać się w Leśniewie, gdzie znajdują się Śluza Leśniewo Dolne i Śluza Leśniewo Górne. W samym Węgorzewie również można przeznaczyć nieco czasu na zwiedzenie tamtejszych zabytków, między innymi zabytkowy Kościół Piotra i Pawła czy Muzeum Kolejnictwa.

Wędkowanie

Choć Srokowo nie leży bezpośrednio nad żadnym zbiornikiem, do jeziora Rydzówka można dojść spacerem. Akwen ten bogaty jest w ryby. Złowić tu można leszcza, okonia, płoć, sandacza czy szczupaka.

Co zwiedzić w okolicy?

• Śluza w Leśniewie – 5,5 km
• Bunkry w Mamerkach – 12,5 km
• Zamek w Barcianach – 13,5 km
• Pałac w Rodelach – 15,2 km
• Zamek w Węgorzewie – 16 km
• Park Etnograficzny w Węgorzewie – 16 km
• Wiatrak holenderski w Starej Różańce – 16 km
• Pałac w Drogoszach – 20 km
• Zamek w Kętrzynie – 21 km
• Budynek Dawnej Loży Masońskiej w Kętrzynie – 21 km